नवी दिल्ली : भारतात मान्सूनचा प्रवास सुरू असतानाच प्रशांत महासागरातील घडामोडींनी हवामानाच्या दृष्टीने चिंता वाढवली आहे. ‘डॉल्फिन’ आणि ‘चान-होम’ या दोन वादळांच्या हालचालींवर सध्या हवामान तज्ज्ञांचे लक्ष आहे. ‘डॉल्फिन’ने चीनच्या झेजियांग प्रांतात रविवारी धडक दिली असून, त्यानंतर ‘चान-होम’ जपानच्या दिशेने सरकत आहे.
‘डॉल्फिन’ हे २०२६ मध्ये चीनवर धडकणारे आतापर्यंतचे सर्वात शक्तिशाली वादळ ठरले आहे. ९ ऑगस्ट रोजी झेजियांगमधील युहुआनजवळ त्याने सुमारे १५१ किलोमीटर प्रतितास वेगाच्या वाऱ्यांसह धडक दिली. वादळामुळे पूर्व चीनमध्ये मुसळधार पाऊस, पूर आणि भूस्खलनाचा धोका निर्माण झाला असून, मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांचे स्थलांतर करण्यात आले आहे.
चीनमध्ये मुसळधार पाऊस, लाखो नागरिकांचे स्थलांतर
‘डॉल्फिन’च्या प्रभावामुळे झेजियांगसह शांघाय आणि आसपासच्या भागांत मुसळधार पावसाने जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. वेन्झोउ शहरातूनच ९ लाखांहून अधिक नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले, तर शांघायमध्येही मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर करण्यात आले. अनेक भागांत पूरस्थिती निर्माण झाली असून विमानसेवेवरही मोठा परिणाम झाला आहे.
दरम्यान, ‘चान-होम’ हे वादळ जपानच्या दिशेने पुढे सरकत असून, मंगळवार ते बुधवारदरम्यान जपानच्या मुख्य भूमीवर त्याचा प्रभाव जाणवण्याची शक्यता आहे. सध्या त्याची तीव्रता ‘डॉल्फिन’पेक्षा कमी असली तरी त्याच्या पुढील वाटचालीवर लक्ष ठेवले जात आहे.
भारताच्या मान्सूनवर काय परिणाम होणार?
प्रशांत महासागरातील या वादळांचा भारतावर थेट परिणाम होणार असल्याचे सध्या निश्चित झालेले नाही. मात्र, मोठ्या उष्णकटिबंधीय वादळांमुळे वातावरणातील वाऱ्यांच्या प्रवाहात बदल होऊ शकतात. त्यामुळे भारतीय मान्सूनच्या व्यापक वातावरणीय परिस्थितीवर अप्रत्यक्ष परिणाम होण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांच्या चर्चेत आहे.
विशेषतः प्रशांत महासागरातील वादळांची स्थिती, त्यांचा प्रवास आणि वातावरणातील मोठ्या प्रमाणावरील वाऱ्यांचे परस्पर संबंध यामुळे भारताकडे येणाऱ्या आर्द्र वाऱ्यांच्या प्रवाहात बदल होतो का, याकडे हवामान क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे. मात्र, ‘डॉल्फिन’ आणि ‘चान-होम’मुळे भारतात निश्चितपणे पावसाचा ब्रेक पडणार, असा निष्कर्ष सध्या काढता येणार नाही. आगामी काही दिवसांतील वादळांची दिशा आणि भारतीय हवामानातील बदल यावरच त्याचा परिणाम स्पष्ट होणार आहे.
Discussion about this post