मुंबई । अलनिनोच्या प्रभावामुळे यंदा राज्यातील पर्जन्यमानात घट झाल्याने जलसाठ्यावर मर्यादा आल्या आहेत. संभाव्य दुष्काळसदृश परिस्थिती लक्षात घेऊन जलसंपदा विभागाने ३१ ऑगस्ट २०२७पर्यंतचे धरणनिहाय आणि वापरनिहाय पाणी नियोजन केले आहे. नागरिकांना पिण्याच्या पाण्याची टंचाई भासू नये, यासाठी पिण्याच्या पाण्याला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे.
जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्यातील सर्व महानगरपालिका, नगरपालिका आणि ग्रामपंचायतींना १६ ऑक्टोबर २०२६पासून किमान १० टक्के पाणीकपात लागू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच पाणीगळती रोखण्यासाठी विशेष मोहीम राबवण्याच्या सूचना करण्यात आल्या आहेत.
धरणांमध्ये १० टक्के अतिरिक्त साठा
३१ ऑगस्ट २०२७पर्यंत पिण्याच्या पाण्याचा साठा सुरक्षित ठेवण्यात येणार आहे. बाष्पीभवन, गाळ आणि अनधिकृत पाणी उपसा यांचा विचार करून नियोजन केले जाणार आहे. भविष्यातील अनिश्चित परिस्थितीसाठी प्रत्येक धरणात १० टक्के अतिरिक्त आपत्कालीन बफर साठा राखीव ठेवण्याचे निर्देश आहेत. अत्यंत गरज निर्माण झाल्यास तांत्रिक तपासणीनंतर मृतसाठ्यातील पाण्याचाही वापर करण्याची तयारी ठेवण्यात आली आहे.
पिण्याचे पाणी, जनावरे आणि चाऱ्याची गरज पूर्ण केल्यानंतरच सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध करून दिले जाणार आहे. रब्बी हंगामात प्रथम भुसार आणि चारा पिकांना, त्यानंतर इतर पिकांना पाणी दिले जाईल. पाणी उपलब्ध राहिल्यासच बारमाही पिकांना मंजुरी देण्यात येणार आहे. पाणी बचत करणाऱ्या सिंचन पद्धतींचा वापर वाढवण्यावरही भर दिला जाणार आहे.
औद्योगिक क्षेत्रासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पाण्यापैकी किमान ३० टक्के पाण्याचा पुनर्वापर किंवा पुनर्चक्रण करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. तसेच प्रक्रिया केलेले सांडपाणी बागकाम, बांधकाम आणि धुलाईसाठी वापरण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.धरणे, नद्या आणि कालव्यांमधून होणारा अनधिकृत पाणी उपसा रोखण्यासाठी महसूल, पोलीस आणि जलसंपदा विभागाची संयुक्त पथके गस्त घालणार आहेत. बेकायदा पाणी उपसा करणाऱ्यांवर कारवाई करून पंप व संबंधित साहित्य जप्त केले जाणार आहे.
दरम्यान, राज्यातील ‘ट्रिगर-१’ लागू झालेल्या २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे. पुढील वर्षापर्यंत अलनिनोचा प्रभाव राहण्याची शक्यता लक्षात घेता पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे निर्देश संबंधित यंत्रणांना देण्यात आले आहेत.
Discussion about this post