आगामी काळात ‘एल निनो’चा प्रभाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त होत असून, त्याचा भारतासह जगभरातील हवामानावर मोठा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. ब्रिटनच्या हवामान विभागाकडून 2027 मध्ये एल निनोच्या प्रभावामुळे 2024 सारखी किंवा त्याहून गंभीर उष्णतेची परिस्थिती निर्माण होण्याचा इशारा देण्यात आल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे भारतातील मान्सून आणि शेतीसमोर मोठे आव्हान निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
2024 पेक्षाही तापमान वाढण्याची शक्यता
2024 मध्ये देशाच्या अनेक भागांत विक्रमी उष्णतेचा अनुभव आला होता. आगामी काळात एल निनोचा प्रभाव तीव्र झाल्यास 2027 मध्ये त्याहून अधिक तापमानाचा सामना करावा लागू शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात येत आहे. काही अंदाजांनुसार तापमान सामान्य पातळीपेक्षा सुमारे 3 अंश सेल्सिअसपर्यंत अधिक जाण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.एल निनोची स्थिती साधारणपणे 9 महिने ते एक वर्ष टिकू शकते. या काळात प्रशांत महासागराच्या पाण्याच्या तापमानात वाढ होत असून, त्याचा परिणाम जगातील विविध भागांच्या हवामानावर जाणवू शकतो.
भारताच्या मान्सूनवर परिणामाची भीती
एल निनोचा भारताच्या नैऋत्य मान्सूनवर परिणाम होण्याची शक्यता असते. पावसाचे प्रमाण कमी झाल्यास त्याचा थेट फटका शेतीला बसू शकतो. यामुळे खरीप पिकांचे उत्पादन घटण्याची शक्यता असून, अन्नधान्याच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यास महागाई वाढण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे. यंदाच्या मान्सूनमध्येही पावसाचे वितरण अनेक भागांत असमान राहिले आहे. जूनमध्ये अपेक्षेच्या तुलनेत पावसाची कमतरता जाणवली, तर जुलैमध्ये अनेक भागांत चांगला पाऊस झाला. मात्र, ऑगस्टमध्ये काही भागांत पुन्हा पावसाने ओढ दिल्याने शेतकऱ्यांच्या चिंतेत भर पडली आहे.
जगावरही परिणाम होण्याची शक्यता
एल निनोचा प्रभाव केवळ भारतापुरता मर्यादित राहणार नसून, जागतिक तापमान, पर्जन्यमान आणि कृषी उत्पादनावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आगामी काळात उष्णतेच्या लाटा, पावसातील अनिश्चितता आणि अन्नधान्याच्या किमती याकडे विशेष लक्ष द्यावे लागणार आहे. दरम्यान, 2027 मध्ये एल निनोचा नेमका किती प्रभाव राहील आणि त्याचा भारताच्या मान्सूनवर किती परिणाम होईल, याबाबतचे अंदाज अद्याप बदलू शकतात. त्यामुळे सध्याच्या इशाऱ्यांकडे संभाव्य हवामान परिस्थिती म्हणून पाहणे महत्त्वाचे आहे.
Discussion about this post