मुक्ताईनगर । शेती शिवारात आढळणारा ‘धामण’ हा बिनविषारी साप पर्यावरणासाठी आणि शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त मानला जातो. मात्र, नागासारख्या दिसण्यामुळे अनेकदा गैरसमजातून त्याला मारले जाते. हीच गैरसमजूत दूर करण्यासाठी राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार) पक्षाच्या महिला प्रदेशाध्यक्षा रोहिणी खडसे यांनी पुढाकार घेतला आहे. मुक्ताईनगरातील आपल्या शेतात आढळलेल्या एका धामणीला थेट हातात पकडून, त्याच्या महत्त्वाविषयी जनजागृती करणारा व्हिडिओ त्यांनी सोशल मीडियावर शेअर केला.
धामण हा अत्यंत चपळ आणि बिनविषारी साप असून तो तब्बल ११ ते १२ फुटांपर्यंत वाढू शकतो. धान्याची नासाडी करणाऱ्या उंदरांचा नायनाट करण्यात धामणीची भूमिका महत्त्वाची असते. त्यामुळेच तिला ‘शेतकऱ्याचा मित्र’ म्हटले जाते. मानवी वस्तीजवळ उंदरांची शिकार करताना नाग समजून लोक भीतीपोटी तिला मारतात.
रोहिणी खडसे यांनी त्यांच्या मुक्ताईनगरातील फार्म हाऊसच्य परिसरात आढळलेल्या अशाच एका धामणाला हातात पकडून शेतकऱ्यांना त्याची ओळख पटवून देत उपयोग सांगितला. धामण बिनविषारी असून उंदरांवर नैसर्गिक नियंत्रण ठेवतो, त्यामुळे केवळ गैरसमजातून त्याला मारू नये, असे आवाहन त्यांनी केले आहे. साप दिसल्यास त्याला त्रास न देता सुरक्षित अंतर ठेवावे आणि शक्य असल्यास प्रशिक्षित सर्पमित्रांच्या मदतीने त्याची सुटका करावी, असा संदेशही त्यांनी व्हिडीओतून दिला. पकडलेल्या सापाला नंतर सुरक्षितपणे जंगलात सोडूनही दिले.
सर्पांविषयी असलेली भीती आणि गैरसमज दूर करून पर्यावरणातील त्यांच्या महत्त्वाची जाणीव समाजात निर्माण करण्यासाठी अशा जनजागृतीची गरज आहे. धामणासारख्या बिनविषारी सापांचे संरक्षण झाल्यास उंदरांची संख्या नैसर्गिकरीत्या नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होईल. आणि शेतमालाचे नुकसान कमी करण्यासाठीही त्याचा अप्रत्यक्ष फायदा होऊ शकतो. रोहिणी खडसे यांच्या या उपक्रमामुळे सर्प संवर्धनाचा संदेश सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचण्यास मदतच झाली आहे.
Discussion about this post