जागतिक आरोग्य संघटनेकडून आणखी एका घातक विषाणूचा इशारा, कोरोनापेक्षाही असेल धोकादायक?

नवी दिल्ली : लाखो लोकांचा बळी घेणाऱ्या प्राणघातक कोविड-19 व्हायरसपासून जग सावरलं असताना, जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) आणखी घातक विषाणू ‘डिसीज एक्स’चा इशारा दिला आहे. वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गनायझेशन (WHO) चे प्रमुख डॉ. टेड्रोस अधानोम गेब्रेयसस यांनी अलीकडेच जिनिव्हा येथे झालेल्या जागतिक आरोग्य सभेच्या बैठकीत या महामारीबद्दल चेतावणी दिली. या बैठकीत टेड्रोस यांनी चेतावणी दिली की ‘आणखी एक महामारी कधीही येऊ शकते, जी भयंकर रोग पसरवू शकते आणि मोठ्या संख्येने लोकांचा मृत्यू देखील करू शकते.

त्याला एकत्रितपणे सामोरे जाण्याची तयारी ठेवली पाहिजे, असे ते म्हणाले. WHO ने काही संसर्गजन्य रोग ओळखले आहेत ज्यामुळे पुढील महामारी होऊ शकते. या आजारांमध्ये इबोला विषाणू, मारबर्ग, मिडल इस्ट रेस्पिरेटरी सिंड्रोम, सीव्हियर एक्यूट रेस्पिरेटरी सिंड्रोम, कोविड-19, झिका आणि कदाचित सर्वात धोकादायक रोग-एक्स यांचा समावेश आहे.

एक रोग किंवा फक्त एक शब्द?
हा रोग नसून शब्द आहे. हा सर्वात वाईट आजार असू शकतो. हा शब्द डब्ल्यूएचओ द्वारे मानवी संसर्गामुळे होणाऱ्या रोगाचे वर्णन करण्यासाठी प्लेसहोल्डर म्हणून वापरला जातो आणि सध्या वैद्यकीय विज्ञानाला तो अज्ञात आहे. ‘डिसीज एक्स’ हा एक असा आजार असू शकतो जो भविष्यात भयंकर साथीच्या रोगात बदलू शकतो आणि शास्त्रज्ञांना त्याबद्दल कोणतीही कल्पना नाही.

‘डिसीज एक्स’ हे नाव का ठेवण्यात आले?
कोरोना व्हायरस पूर्वी ‘डिसीज एक्स’ देखील होता. WHO ने 2018 मध्ये पहिल्यांदा ‘डिसीज एक्स’ हा शब्द वापरला. नंतर कोविड-19 ने ‘डिसीज एक्स’ ची जागा घेतली. पुढच्या वेळी जेव्हा एखादी महामारी आढळून येईल तेव्हा असेच घडेल, तेव्हा अस्तित्वात असलेला ‘डिसीज एक्स’ त्या रोगाच्या नवीन नावाने बदलला जाईल.

‘डिसीज एक्स’बद्दल शास्त्रज्ञ का चिंतेत आहेत?
येत्या काळात एक्स हा रोग प्राणघातक आजार म्हणून समोर येईल, असे WHO प्रमुखांनी आधीच सांगितले आहे. त्यामुळे लोकांनी आतापासूनच आपल्या आरोग्याकडे लक्ष देण्याची गरज आहे. अशीही चिंता आहे की जेव्हा कोरोना विषाणू आला तेव्हा त्याच्या उपचारासाठी भारतात कोणतेही औषध किंवा लस उपलब्ध नव्हती. त्याचप्रमाणे ‘एक्स’ रोगावर सध्या कोणतेही औषध वापरले जात नाही.

एक्स रोगाबद्दल काय करता येईल?
X रोगाने लोकांना घाबरण्याची गरज नाही. जगभरातील वैद्यकीय तज्ञ त्याचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी आणि त्याचा सामना करण्यासाठी सर्व संभाव्य उपाययोजना, संशोधन आणि देखरेख करत आहेत. एकूणच, तज्ञांचा असा विश्वास आहे की कोविड -19 महामारी हा जगात कहर करणारा पहिला किंवा शेवटचा आजार नाही. जगाला पुढील उद्रेकासाठी तयार राहण्याची गरज आहे. शास्त्रज्ञ, संशोधक आणि धोरण निर्मात्यांनी सतर्क राहणे आणि भविष्यातील संभाव्य धोक्यांवर लक्ष ठेवणे आणि अभ्यास करणे आवश्यक आहे.