नवी दिल्ली : कोणताही नवीन महिना नवे बदल घेऊन येत असतो. त्याचनुसार ऑक्टोबरच्या सुरुवातीपासून, देशभरात ७ मोठे बदल लागू होणार आहेत, ज्यांचा थेट परिणाम सामान्य नागरिकांच्या आर्थिक नियोजनावर आणि दैनंदिन जीवनावर होईल. हे बदल ऑनलाइन गेमिंगपासून ते रेल्वे तिकीट बुकिंग, UPI आणि पेन्शन योजनांपर्यंतच्या नियमांशी संबंधित आहेत. १ ऑक्टोबर २०२५ पासून लागू होणाऱ्या या बदलांचा तुमच्यावर परिणाम कसा होईल, हे जाणून घेऊया…
१. नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS) मध्ये मोठे बदल
१ ऑक्टोबर २०२५ पासून नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS) मध्ये मोठा बदल होणार आहे. गैर-सरकारी क्षेत्रातील सदस्यांना मल्टिपल स्कीम फ्रेमवर्क (MSF) खाली इक्विटीमध्ये १००% पर्यंत गुंतवणूक करण्याची परवानगी असेल. याचा अर्थ, १ ऑक्टोबर पासून NPS चे बिगर-सरकारी सदस्य पेन्शनची संपूर्ण रक्कम शेअर बाजाराशी संबंधित योजनांमध्ये गुंतवू शकतील. यापूर्वी, इक्विटीमधील गुंतवणुकीची मर्यादा ७५% होती.
यासोबतच, सरकारी क्षेत्राप्रमाणेच खासगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांकडूनही पीआरएएन (PRAN – Permanent Retirement Account Number) उघडण्यासाठी ई-पीआरएएन (e-PRAN) किटसाठी १८ रुपये आणि फिजिकल पीआरएएन कार्डसाठी ४० रुपये शुल्क आकारले जाईल. यामध्ये वार्षिक देखभाल शुल्क प्रति खाते १०० रुपये असेल. अटल पेन्शन योजना (APY) आणि NPS लाइट सदस्यांसाठी पीआरएएन उघडण्याचे शुल्क आणि देखभाल शुल्क १५ रुपये असेल, तर व्यवहारांवर कोणतेही शुल्क लागू होणार नाही.
२. रेल्वे तिकीट बुकिंगचे नियम अधिक कडक
रेल्वे तिकीट बुकिंगमधील गैरव्यवहार थांबवण्यासाठी १ ऑक्टोबरपासून महत्त्वाचे बदल होणार आहेत. आरक्षण सुरू होण्याच्या पहिल्या १५ मिनिटांत केवळ तेच प्रवासी ऑनलाईन तिकीट बुक करू शकतील, ज्यांचे आधार वेरिफिकेशन झालेले आहे. रेल्वेचे अधिकृत एजंट आरक्षण उघडल्यानंतर पहिल्या १० मिनिटांपर्यंत तिकीट बुक करू शकणार नाहीत. या बदलांचा उद्देश तिकीट बुकिंगचा लाभ खऱ्या वापरकर्त्यांपर्यंत पोहोचवणे आहे.
३. ऑनलाईन गेमिंग विधेयकाची अंमलबजावणी
ऑनलाईन गेमिंगच्या व्यसनावर आणि आर्थिक नुकसानीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी Online Gaming Bill 2025 १ ऑक्टोबरपासून लागू होईल. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांना तीन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास आणि १ कोटी रूपयांचा दंड होऊ शकतो. तर प्रमोटर्सना दोन वर्षांची शिक्षा आणि ५० लाख रुपयांचा दंड होऊ शकतो. यामुळे ‘रिअल मनी गेमिंग’ उद्योगावर मोठे नियमन येईल.
४. घरगुती गॅस सिलिंडरच्या दरात बदल होणार?
१ ऑक्टोबरपासून तेल विपणन कंपन्या घरगुती गॅस सिलिंडरच्या किमतीत बदल करू शकतात. याचा थेट परिणाम तुमच्या महिन्याच्या स्वयंपाकघरातील बजेटवर होईल. यासोबतच एटीएफ (ATF), सीएनजी (CNG) आणि पीएनजी (PNG) च्या दरातही बदल होण्याची शक्यता आहे. यापूर्वी, तेल विपणन कंपन्यांनी १९ किलोग्रॅमच्या व्यावसायिक गॅस सिलेंडरच्या किमतीत बदल केला होता, तर १४ किलोग्रॅमच्या घरगुती स्वयंपाकाच्या गॅस सिलेंडरच्या किमतीत कोणताही बदल केला नव्हता.
५. UPI मधून P2P व्यवहार हटण्याची शक्यता
नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) द्वारे १ ऑक्टोबर २०२५ पासून UPI (युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस) मध्ये मोठे बदल लागू होतील. वापरकर्त्यांची सुरक्षा वाढवण्यासाठी आणि आर्थिक फसवणूक रोखण्यासाठी सर्वाधिक वापरले जाणारे पीअर-टू-पीअर (P2P) व्यवहार (जे दोन व्यक्तींमध्ये केले जातात) UPI ॲप्समधून हटवले जाण्याची शक्यता आहे.
६. एकाच PAN वर अनेक NPS योजनांमध्ये गुंतवणूक
पीएफआरडीए (PFRDA) च्या नवीन मल्टिपल स्कीम फ्रेमवर्क (MSF) नुसार, NPS गुंतवणूकदारांना आता एका पॅन नंबरवरून अनेक स्कीममध्ये गुंतवणूक करता येईल. यापूर्वी फक्त एकाच योजनेत गुंतवणूक करता येत होती. गुंतवणूकदार त्यांच्या जोखीम क्षमतेनुसार Debt, Balanced किंवा Equity आधारित योजना निवडू शकतील.
७. PF खातेधारकांसाठी दिलासादायक माहिती
ऑक्टोबर महिन्यात पीएफ (PF) खातेधारकांना दोन महत्त्वाच्या घोषणा होण्याची शक्यता आहे. १०-११ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या बैठकीत सदस्यांना त्यांच्या पीएफ खात्यातून थेट एटीएमद्वारे पैसे काढता येतील, या प्रस्तावावर चर्चा होणार आहे. किमान पेन्शनची रक्कम १,००० वरून १,५०० ते २,५०० हजार रुपयांपर्यंत वाढवण्यावरही चर्चा होऊ शकते. कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) या महिन्यात आपली नवीन डिजिटल सेवा ‘EPFO 3.0’ देखील लॉन्च करण्याची शक्यता आहे.
Discussion about this post