अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंगळवारी इराणविरोधात दोन आठवड्यांसाठी शस्त्रसंधीची घोषणा केली.इराणला पूर्णपणे उद्ध्वस्त करण्याची धमकी देणाऱ्या राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि इराणने सैन्य कारवाया दोन आठवड्यांसाठी थांबवण्याचा निर्णय घेतला. दोन्ही देशांनी घेतलेल्या निर्णयाने इराणमधील नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
४० दिवसांच्या युद्धानंतर दोन्ही देशांनी युद्धविरामावर सहमती दर्शवली. दरम्यान, या अगोदर ट्रम्प यांनी, जर इराणने मुदतीपूर्वी युद्ध थांबवले नाही, तर त्यांचे वीज प्रकल्प आणि पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केले जाईल.मात्र त्या अगोदरच हे युद्ध थांबवण्यात आले आहे.दरम्यान, ४० दिवसांच्या युद्धावर १० कलमी शांतता प्रस्तावाने थांबवण्यात आले आहे. दरम्यान, आतापर्यंतच्या प्रमुख घडामोडींवर एक नजर टाकूया:
१. ट्रम्प यांनी इराणच्या १०-कलमी शांतता प्रस्तावाला व्यावहारिक म्हटले आहे. त्यांनी सांगितले की, अमेरिका इराणचे वीज प्रकल्प, पूल आणि इतर पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यापासून परावृत्त होईल. मध्य-पूर्वेत शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी १० एप्रिल रोजी इस्लामाबादमध्ये वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात बैठक होणार आहे.
२. वाढलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांनंतरही, जमिनीवरील अनिश्चितता आणि हिंसाचार कायम आहे. इराणने युद्धविराम करार स्वीकारला आहे, परंतु आखाती प्रदेशात हल्ल्यांचा धोका कायम आहे. व्हाईट हाऊसने युद्धविरामाला सहमती दर्शवली असूनही, इस्रायली सैन्याने इराणवर हल्ले सुरूच ठेवले आहेत.
३- ट्रम्प यांनी घोषणा केली, “जर इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणने होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे, तात्काळ आणि सुरक्षितपणे खुली करण्यास सहमती दर्शवली, तर मी आज रात्री इराणकडे पाठवण्यात येणारी विनाशकारी शक्ती थांबवत आहे आणि दोन आठवड्यांच्या कालावधीसाठी इराणवरील बॉम्बहल्ले व हल्ले स्थगित करण्यास सहमत आहे.”
४- इराणने म्हटले, “जर हल्ले थांबवले गेले, तर आमचे शक्तिशाली सशस्त्र दल त्यांच्या बचावात्मक कारवाया थांबवतील.” इराणने असेही म्हटले की ते अमेरिकेच्या १५-कलमी प्रस्तावावर आधारित चर्चेच्या विनंतीवर विचार करत आहे आणि वॉशिंग्टन वाटाघाटींसाठी एक चौकट म्हणून इराणची १०-कलमी योजना स्वीकारण्याचा विचार करत आहे.
५- तेहरानने पुढे म्हटले की, इराणच्या सशस्त्र दलांच्या समन्वय आणि तांत्रिक मर्यादा लक्षात घेऊन, दोन आठवड्यांच्या कालावधीसाठी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित वाहतूक शक्य होईल.
६- इराणने याला तेहरानचा विजय म्हणून गौरवले आणि त्यांच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेने म्हटले की, ट्रम्प यांनी शत्रुत्व संपवण्यासाठी इराणच्या अटी स्वीकारल्या आहेत. तथापि, व्हाईट हाऊसने उत्तर दिले की वस्तुस्थिती अशी आहे की राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि अमेरिकी सैन्याने इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडण्यास भाग पाडले.
७- व्हाईट हाऊसच्या अधिकाऱ्यांनी पुष्टी केली आहे की इस्रायलने इराणवरील बॉम्बहल्ला मोहीम थांबवण्यास सहमती दर्शवली आहे. तथापि, इस्रायली लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की तो देश अजूनही हल्ले करत आहे. तेल अवीवकडून औपचारिक निवेदनाची प्रतीक्षा आहे.
८- इराण आणि अमेरिका यांच्यात घोषित झालेल्या युद्धविरामानंतरही, सौदी अरेबिया, बहरीन आणि कुवेतसह आखाती प्रदेशात क्षेपणास्त्रांचा इशारा जारी करण्यात आला आहे.
९- अहवालानुसार, इराणच्या दीर्घकालीन शांतता योजनेत ओमानच्या समन्वयाने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांवर कर लावण्याचा समावेश आहे. तेहरानचे म्हणणे आहे की या महसुलाचा वापर पुनर्बांधणीसाठी केला जाईल. याव्यतिरिक्त, युद्ध संपवण्यासाठी इराणच्या अटींमध्ये या प्रदेशातून अमेरिकी लढाऊ सैन्याची माघार, निर्बंध हटवणे आणि जप्त केलेली मालमत्ता परत करणे यांचा समावेश आहे.
१०- पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ म्हणाले की, या युद्धविरामात इस्रायल आणि हिजबुल्लाह यांनी लेबनॉनमधील लढाई थांबवण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे. त्यांनी इराण आणि अमेरिकेच्या शिष्टमंडळांना शुक्रवारी इस्लामाबादमध्ये भेटण्यासाठी आमंत्रित केले आणि येत्या काळात चिरस्थायी शांतता व अधिक चांगल्या बातम्यांची आशा व्यक्त केली.
Discussion about this post